Một số gốc từ phổ biến trong bài thi TOEFL

Cập nhật: 05/11/2026

Vì sao học gốc từ giúp bạn nhớ từ vựng TOEFL lâu hơn?

Học gốc từ là cách tách một từ dài thành các phần có nghĩa, rồi ghép lại để đoán nghĩa. Thay vì nhớ từng từ riêng lẻ, bạn nhớ một quy tắc dùng được cho hàng chục từ. Với bài đọc học thuật, cách này thường tiết kiệm thời gian tra từ điển.

Từ vựng là nền tảng của mọi kỹ năng trong TOEFL. Bài viết này tổng hợp các tiền tố phổ biến, kèm ví dụ để bạn luyện tập. Phần gốc từ là nội dung học tập do chúng tôi biên soạn, không phải danh sách do ETS công bố.

Bài thi TOEFL iBT 2026 thay đổi gì và từ vựng đóng vai trò nào?

Từ 21/01/2026, báo cáo điểm TOEFL iBT dùng thang 1-6, mỗi bậc cách nhau 0,5 và đối chiếu với khung CEFR (ETS, đọc ngày 23/10/2026). Điểm tổng là trung bình bốn kỹ năng, làm tròn đến 0,5 gần nhất. Vốn từ vẫn là yếu tố nền cho cả bốn kỹ năng.

Theo ETS, đến tháng 01/2028, báo cáo điểm chính thức có cả điểm thang 1-6 và điểm ước tính tương đương thang 0-120. Nếu trường ghi yêu cầu theo thang 0-120, bạn so điểm ước tính trên báo cáo với yêu cầu đó, không cần tự quy đổi (ETS, đọc ngày 23/10/2026).

Một số nguồn thứ cấp cho biết Reading và Listening chuyển sang dạng thích ứng nhiều giai đoạn, nghĩa là độ khó thay đổi theo kết quả làm bài. Nếu đúng như vậy, vốn từ vững càng giúp bạn giữ nhịp ở các câu khó. Chúng tôi chưa kiểm chứng chi tiết từng dạng câu hỏi mới.

Bảng quy đổi tổng điểm TOEFL iBT thang 1-6 sang thang 0-120 (bài thi trước 21/01/2026)

Thang 1-6	Thang 0-120 (tổng điểm)
6	114+
5,5	107+
5	95+
4,5	86+
4	72+
3,5	58+
3	44+

Nguồn: ETS, đọc ngày 23/10/2026. Mỗi kỹ năng có bảng quy đổi riêng; bạn nên kiểm tra trên website chính thức của ETS và yêu cầu của từng trường.

Để hiểu thêm về chứng chỉ này, bạn có thể đọc bài TOEFL là gì và vì sao được đại học Mỹ đánh giá cao.

Nhóm tiền tố mang nghĩa phủ định hoặc sai lệch

Nhóm này gồm a-/ab-, de-, dis-, il-, im-, in-, ir-, mal-, mis-, non- và un-. Chúng thường đảo nghĩa hoặc báo hiệu điều gì đó sai, hỏng, thiếu. Nhận ra tiền tố giúp bạn đoán nhanh sắc thái tiêu cực hay trái ngược của từ.

a-, ab-

Thường có nghĩa phủ định và được đặt trước tính từ hoặc động từ như: atypical (không phổ biến), abnormal (không bình thường), abuse (lạm dụng, sử dụng sai).

de-

Có nghĩa là giảm xuống, loại bỏ và thường ở trước danh từ và tính từ. Ví dụ: decrease (giảm), deteriorate (giảm chất lượng, tệ đi), demobilize (giải ngũ), decolor (khử màu).

dis-

Tiền tố phủ định ở trước danh từ, động từ, tính từ. Ví dụ: disadvantage (bất lợi), dishonorable (xấu xa đê tiện), disagree (bất đồng), disappear (biến mất), disarm (bỏ vũ khí), disconnect (ngắt kết nối).

in-, il-, im-, ir-: một tiền tố, bốn biến thể

Bốn tiền tố này cùng mang nghĩa phủ định, chỉ khác nhau ở chữ cái đứng sau. Quy tắc này giúp bạn khỏi phải nhớ rời từng từ.

Biến thể tiền tố phủ định in-, il-, im-, ir- trong từ vựng TOEFL

Tiền tố	Đứng trước chữ cái	Ví dụ
il-	l	illegal (bất hợp pháp), illiterate (không biết chữ), illogical (không logic)
im-	m, p, b	impossible (bất khả thi), impolite (bất lịch sự)
ir-	r	irregular (bất thường), irresistible (không thể cưỡng lại), irresolvable (không giải quyết được)
in-	các chữ còn lại	incorrect (không chính xác), inability (không có khả năng), inaccurate (không chính xác)

Nguồn: nội dung học tập do American Study biên soạn.

mal-, mis-

mal- có nghĩa là hỏng, xấu và ở trước các danh từ và tính từ. Ví dụ: malfunction (hỏng), malicious (xấu xa độc ác).

mis- có nghĩa là sai, trái và ở trước các động từ và danh từ. Ví dụ: misunderstand (hiểu lầm), misjudge (đánh giá sai), misfortune (không may mắn).

non-, un-

non- có nghĩa là không có và ở trước các tính từ và danh từ. Ví dụ: non-existence (không tồn tại), non-essential (không cần thiết), non-electrical (không có tính điện).

un- là tiền tố phủ định ở trước danh từ, tính từ và động từ. Ví dụ: unfinished (chưa hoàn thành), undoubted (không nghi ngờ), unemployment (thất nghiệp).

Nhóm tiền tố mang nghĩa chống lại: anti- và counter-

Hai tiền tố này đều gợi ý sự đối kháng, nhưng cách dùng khác nhau. Anti- thường đi với danh từ và tính từ để chỉ sự chống đối. Counter- thường đi với danh từ và động từ để chỉ hành động đáp trả theo chiều ngược lại.

anti-

Có nghĩa là chống lại và thường ở trước danh từ và tính từ. Ví dụ: anti-Japanese (chống Nhật), anti-social (phản xã hội), antidote (thuốc giải độc).

counter-

Có nghĩa là phản lại, ngược lại và thường ở trước danh từ và động từ. Ví dụ: counterstrike (phản công), counteract (chống lại, làm mất tác dụng), counterrevolution (phản cách mạng).

Counteract nghĩa là gì và dùng thế nào trong văn phong học thuật?

Counteract là động từ, nghĩa là giảm hoặc loại bỏ tác động của một thứ bằng cách tạo ra tác động ngược lại. Từ này gồm counter- (ngược) cộng act (hành động). Phiên âm /ˌkaʊntərˈækt/, trọng âm rơi vào âm tiết thứ ba.

Trong bài đọc học thuật, từ này thường đi với các danh từ như effect, influence, trend. Ví dụ: Farmers planted trees to counteract the effects of soil erosion. (Nông dân trồng cây để chống lại tác động của xói mòn đất.)

Bạn có thể gặp các từ gần nghĩa như neutralize, offset, mitigate. Theo cách hiểu thông thường, neutralize nhấn vào việc triệt tiêu hoàn toàn, offset nghiêng về bù đắp bằng một yếu tố khác, còn mitigate thiên về làm nhẹ bớt. Counteract đứng ở giữa: tác động trực tiếp theo chiều ngược lại. Khi làm bài, hãy dựa vào ngữ cảnh câu để chọn.

Một mẹo nhỏ: khi gặp từ lạ có counter-, hãy tách thành counter- và phần còn lại, rồi hỏi “hành động nào bị đảo chiều?”. Cách này thường đưa bạn đến nghĩa gần đúng. Các từ cùng tiền tố như counterpart (đối tác, bản sao), counterbalance (đối trọng) hay counterclockwise (ngược chiều kim đồng hồ) cũng theo logic tương tự.

Làm sao áp dụng gốc từ khi làm bài Reading và Listening?

Hãy đọc câu, khoanh phần tiền tố, đoán nghĩa, rồi kiểm tra lại với ngữ cảnh. Quy trình này mất vài giây và thường đủ để loại hai đáp án sai. Trong đa số trường hợp, tiền tố cho bạn biết nghĩa tích cực, tiêu cực hay đối lập, dù chưa biết nghĩa chính xác.

Chúng tôi lưu ý rằng tiền tố chỉ là gợi ý, không phải quy tắc tuyệt đối. Ví dụ, disk hay mislead có thể khiến bạn đoán sai nếu không nhìn ngữ cảnh. Vì vậy, hãy kết hợp gốc từ với cách luyện đọc đều đặn. Bạn có thể tham khảo thêm mẹo luyện thi TOEFL đạt điểm cao để xây dựng kế hoạch học.

Với học sinh đang lên kế hoạch chứng chỉ cho hồ sơ du học, việc chọn TOEFL hay kết hợp thêm SAT/ACT còn tùy mục tiêu từng em. Bài tầm quan trọng của chứng chỉ SAT, ACT trong hồ sơ du học Mỹ sẽ giúp bạn cân nhắc.

Bài tập nhỏ: đoán nghĩa từ gốc

Hãy thử đoán nghĩa năm từ sau, rồi đối chiếu đáp án bên dưới: misjudge, irresolvable, antisocial, demobilize, counterbalance.

• misjudge: mis- (sai) + judge (đánh giá) = đánh giá sai.
• irresolvable: ir- (phủ định) + resolvable (giải quyết được) = không giải quyết được.
• antisocial: anti- (chống lại) + social (xã hội) = phản xã hội.
• demobilize: de- (giảm, loại bỏ) + mobilize (huy động) = giải ngũ.
• counterbalance: counter- (ngược) + balance (cân bằng) = đối trọng, cân bằng lại.

Phí và lịch đăng ký TOEFL: những điểm cần lưu ý

Phí dịch vụ theo trang phí ETS (đọc ngày 23/10/2026): đăng ký gấp trong vòng 7 ngày trước ngày thi là 49 USD, đổi lịch 69 USD, thêm mỗi báo cáo điểm 29 USD, phúc khảo Speaking hoặc Writing 80 USD. Giá chưa gồm thuế VAT, trừ các nước EU.

Phí dịch vụ TOEFL iBT theo trang phí ETS

Dịch vụ	Phí (USD)
Đăng ký gấp (trong vòng 7 ngày trước ngày thi)	49
Đổi lịch thi	69
Khôi phục điểm đã hủy	20
Thêm mỗi báo cáo điểm	29
Phúc khảo Speaking hoặc Writing	80
Phúc khảo cả Speaking và Writing	160
Express Scoring	129

Nguồn: ETS, đọc ngày 23/10/2026. Phí thi cơ bản khác nhau theo từng nước và các nguồn đang ghi số khác nhau, vì vậy bạn nên mở trang đăng ký của ETS để xác nhận mức phí tại Việt Nam trước khi thanh toán.

ETS khuyên đăng ký trước ngày thi khoảng 4 tháng và thi trước hạn nộp hồ sơ sớm nhất 2-3 tháng (ETS, đọc ngày 23/10/2026). Bạn có thể đối chiếu thêm với thời hạn nộp hồ sơ đại học Mỹ để sắp xếp lịch thi hợp lý.

Kết luận

Học theo gốc từ không thay thế việc đọc nhiều, nhưng giúp bạn biến một danh sách rời rạc thành hệ thống dễ nhớ. Hãy bắt đầu với các tiền tố phổ biến trong bài, luyện đoán nghĩa mỗi ngày vài từ, rồi mở rộng sang các gốc từ khác. Chúng tôi sẽ tiếp tục chia sẻ chiến thuật cho từng dạng bài trong TOEFL ở các bài tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp về gốc từ và TOEFL

Học gốc từ có thật sự giúp tăng điểm TOEFL không?

Gốc từ giúp bạn đoán nghĩa từ mới trong bài đọc và bài nghe, từ đó đỡ mất thời gian ở các câu từ vựng. Hiệu quả còn tùy vốn từ nền và mức độ luyện tập của từng bạn. Chúng tôi khuyên kết hợp học gốc từ với đọc tài liệu học thuật đều đặn.

ETS có công bố danh sách gốc từ cho bài thi TOEFL không?

Chúng tôi chưa thấy nguồn chính thống nào cho biết ETS công bố danh sách gốc từ hay từ vựng riêng cho bài thi. Danh sách trong bài là nội dung học tập do chúng tôi biên soạn từ các tiền tố phổ biến trong tiếng Anh học thuật, nhằm hỗ trợ bạn ghi nhớ từ vựng.

Điểm TOEFL thang 1-6 mới áp dụng từ khi nào?

Theo ETS (đọc ngày 23/10/2026), báo cáo điểm TOEFL iBT dùng thang 1-6 từ 21/01/2026, mỗi bậc cách nhau 0,5 và đối chiếu với khung CEFR. Đến tháng 01/2028, báo cáo chính thức có cả điểm thang 1-6 và điểm ước tính tương đương thang 0-120.

Trường yêu cầu TOEFL theo thang 0-120 thì tôi so điểm thế nào?

Theo ETS, bạn so điểm ước tính thang 0-120 ghi trên báo cáo với yêu cầu của trường, không cần tự quy đổi. Vì nhiều trường có thể chưa cập nhật ngưỡng theo thang mới, bạn nên kiểm tra trang tuyển sinh của từng trường trước khi nộp hồ sơ.

Tiền tố in-, il-, im-, ir- khác nhau thế nào?

Cả bốn đều mang nghĩa phủ định, khác nhau ở chữ cái theo sau. Il- đứng trước l, ir- trước r, im- trước m, p, b, còn in- dùng cho các trường hợp còn lại. Nhớ quy tắc này giúp bạn nhận diện nhanh hàng chục từ như illegal, irregular, impossible, incorrect.

Counteract khác offset và neutralize ở điểm nào?

Counteract nghĩa là chống lại hoặc làm giảm tác động bằng tác động ngược chiều. Neutralize nhấn vào việc triệt tiêu hoàn toàn, còn offset thiên về bù đắp bằng yếu tố khác. Khi gặp trong bài, bạn nên dựa vào ngữ cảnh câu để chọn sắc thái phù hợp.

Nên đăng ký thi TOEFL trước ngày nộp hồ sơ bao lâu?

ETS khuyên đăng ký trước ngày thi khoảng 4 tháng và thi trước hạn nộp hồ sơ sớm nhất 2-3 tháng. Cách sắp xếp này cho bạn thêm thời gian thi lại nếu cần và gửi báo cáo điểm kịp hạn của trường (ETS, đọc ngày 23/10/2026).

Cách học gốc từ hiệu quả cho người mới bắt đầu là gì?

Bạn nên học theo nhóm tiền tố, mỗi ngày 3-5 từ, tách từ thành tiền tố và phần còn lại rồi tự đặt câu. Sau một tuần, hãy làm bài tập đoán nghĩa như phần luyện tập ở trên. Cách này giúp từ mới gắn với quy tắc nên dễ nhớ hơn.

Xem thêm:

• TOEFL là gì và vì sao được đại học Mỹ đánh giá cao
• Mẹo luyện thi TOEFL đạt điểm cao
• Các khóa luyện thi chứng chỉ tại American Study
• Tầm quan trọng của chứng chỉ SAT, ACT trong hồ sơ du học Mỹ
• Thời hạn nộp hồ sơ đại học Mỹ

Tác giả: American Study