Khi quyết định du học Mỹ, nhiều phụ huynh và học sinh không chỉ quan tâm đến chất lượng giáo dục mà còn đặc biệt chú ý đến cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Một trong những lợi thế của hệ thống giáo dục Mỹ chính là khả năng làm việc hợp pháp thông qua CPT và OPT – hai chương trình được Chính phủ Mỹ thiết kế riêng cho sinh viên quốc tế.
Theo số liệu từ U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE, 2024), có hơn 300,000 sinh viên F-1 tham gia các chương trình thực tập và làm việc mỗi năm. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ sự khác biệt giữa CPT và OPT, dẫn đến nhiều trường hợp vi phạm quy định không đáng có.
Bài viết này sẽ giúp học sinh nắm vững toàn bộ kiến thức về CPT và OPT, từ định nghĩa, quy trình đăng ký đến chiến lược tối ưu hóa cơ hội nghề nghiệp tại Mỹ.
NHẬN NGAY LỘ TRÌNH DU HỌC MỸ 2026
Tổng quan về quyền làm việc của sinh viên F-1
Sinh viên quốc tế sở hữu visa F-1 phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về việc làm do U.S. Citizenship and Immigration Services (USCIS) ban hành. Không giống như công dân Mỹ hay thường trú nhân, sinh viên F-1 không được tự do làm việc bất cứ đâu. Thay vào đó, họ cần xin phép thông qua các chương trình được phê duyệt.
Quyền làm việc cơ bản của sinh viên F-1
Theo quy định của USCIS (2025), sinh viên F-1 có ba hình thức làm việc hợp pháp chính:
- Thực tập thực tế theo chương trình học (CPT)
- Chương trình thực tập tùy chọn (OPT) trước hoặc sau khi tốt nghiệp
- Chương trình thực tập tùy chọn mở rộng (OPT) dành cho các ngành Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học (STEM)
Sinh viên F-1 có thể làm việc ngoài trường trong các trường hợp đặc biệt (khó khăn kinh tế), trong khi sinh viên M-1 chỉ được thực tập sau khi tốt nghiệp. Dù thuộc diện nào, công việc đều phải liên quan đến ngành học và cần sự phê duyệt trước từ Cán bộ nhà trường (DSO) cũng như USCIS.
Ngoài ra, chỉ những sinh viên được Bộ An ninh Nội địa (DHS) cấp phép làm việc mới đủ điều kiện xin số An sinh Xã hội.
Đọc thêm: Chương trình thực tập tại Mỹ là gì? Làm sao để tham gia?
Tại sao CPT và OPT quan trọng?
Dữ liệu từ Open Doors Report (2024) cho thấy đa số sinh viên quốc tế coi cơ hội thực tập và làm việc là yếu tố then chốt khi chọn du học Mỹ.
CPT và OPT không chỉ giúp sinh viên:
- Áp dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn
- Xây dựng mạng lưới quan hệ chuyên môn
- Tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động
- Có cơ hội chuyển đổi sang visa làm việc dài hạn
Nhiều công ty công nghệ hàng đầu như Google, Microsoft, Amazon thường xuyên tuyển dụng sinh viên quốc tế thông qua các chương trình OPT.
| Tiêu chí | CPT | OPT |
|---|---|---|
| Thời điểm | Trong quá trình học | Trước/sau khi tốt nghiệp |
| Thời hạn | Không giới hạn (theo học kỳ) | 12 tháng (36 tháng cho STEM) |
| Yêu cầu | Bắt buộc liên quan đến chương trình học | Liên quan đến chuyên ngành |
| Cơ quan phê duyệt | DSO (Designated School Official) | USCIS |
CPT (Thực tập trong quá trình học)
CPT là chương trình cho phép sinh viên F-1 tham gia thực tập hoặc làm việc có trả lương trong khi vẫn đang theo học. Điểm đặc biệt của CPT là công việc phải là một phần không thể thiếu trong chương trình đào tạo.
Điều kiện đủ điều kiện tham gia CPT
Theo quy định của Study in the States – Department of Homeland Security (2025), sinh viên F-1 cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Đã hoàn thành ít nhất một năm học đại học (trừ sinh viên sau đại học có chương trình yêu cầu thực tập ngay)
- Công việc phải liên quan trực tiếp đến chuyên ngành đang theo học
- Có lời mời làm việc hoặc thư chấp nhận thực tập từ công ty
- Được DSO (Designated School Official – Cán bộ phụ trách sinh viên quốc tế) tại trường phê duyệt
Một điểm quan trọng: CPT phải là một phần của chương trình học. Điều này có nghĩa là công việc cần được ghi nhận dưới dạng tín chỉ học tập hoặc là yêu cầu bắt buộc để tốt nghiệp.
Phân loại CPT: Part-time và Full-time
CPT được chia thành hai loại:
- Part-time CPT (Bán thời gian): Làm việc không quá 20 giờ mỗi tuần trong khi học kỳ đang diễn ra. Đây là lựa chọn phổ biến nhất vì cho phép sinh viên cân bằng giữa học tập và làm việc.
- Full-time CPT (Toàn thời gian): Làm việc trên 20 giờ mỗi tuần, thường diễn ra trong kỳ nghỉ hè hoặc khi sinh viên không cần đăng ký học phần nào.
Nếu tham gia Full-time CPT trong 12 tháng trở lên, học sinh sẽ mất quyền đăng ký OPT sau khi tốt nghiệp. Đây là quy định nghiêm ngặt từ USCIS nhằm tránh lạm dụng chương trình.
NHẬN NGAY BUỔI HỌC THỬ SAT CÙNG GIẢNG VIÊN MỸ
OPT (Làm việc sau tốt nghiệp)
OPT là chương trình linh hoạt hơn CPT, cho phép sinh viên F-1 làm việc tại Mỹ trong lĩnh vực liên quan đến chuyên ngành của mình. Đây là cơ hội vàng để sinh viên quốc tế chuyển tiếp từ môi trường học thuật sang thị trường lao động.
Các loại OPT
Tất cả các chương trình OPT phải liên quan trực tiếp đến chuyên ngành của bạn. Theo USCIS (2024), Nếu là sinh viên diện F-1, học sinh có thể đủ điều kiện tham gia OPT theo hai cách khác nhau:
- Pre-completion OPT (Chương trình OPT trước khi tốt nghiệp): Làm việc trước khi tốt nghiệp, tối đa 20 giờ/tuần khi học kỳ đang diễn ra và toàn thời gian trong kỳ nghỉ. Thời gian này sẽ bị trừ vào tổng thời gian OPT 12 tháng.
- Post-completion OPT (Chương trình OPT sau khi tốt nghiệp): Đây là loại phổ biến nhất. Sinh viên có thể làm việc toàn thời gian sau khi hoàn thành chương trình học trong tối đa 12 tháng.
STEM OPT Extension: Cơ hội cho sinh viên ngành khoa học
Để đủ điều kiện gia hạn STEM OPT, sinh viên cần:
- Có bằng cử nhân, thạc sĩ hoặc tiến sĩ trong ngành STEM được USCIS công nhận
- Đang trong thời gian OPT 12 tháng ban đầu
- Có lời mời làm việc từ công ty tham gia chương trình E-Verify
- Nộp đơn trước khi OPT hiện tại hết hạn
Chương trình E-Verify là hệ thống xác minh tư cách làm việc hợp pháp của Chính phủ Mỹ. Hầu hết các công ty lớn như Amazon, Apple, Facebook đều tham gia chương trình này.
Điểm giống và khác biệt giữa CPT và OPT
Mặc dù cả CPT và OPT đều cho phép sinh viên F-1 làm việc hợp pháp tại Mỹ, chúng có những điểm khác biệt quan trọng mà sinh viên cần nắm rõ để lập kế hoạch nghề nghiệp hiệu quả.
Điểm giống nhau
Cả hai chương trình đều:
- Yêu cầu công việc phải liên quan đến chuyên ngành đang học
- Cho phép làm việc có trả lương
- Không yêu cầu tài trợ từ nhà tuyển dụng.
- Được thiết kế để sinh viên tích lũy kinh nghiệm thực tế.
Điểm khác biệt quan trọng
- Về thời điểm: CPT chỉ có thể sử dụng trong khi vẫn đang là sinh viên đang theo học. OPT linh hoạt hơn, có thể bắt đầu trước hoặc sau khi tốt nghiệp.
- Về cơ quan phê duyệt: CPT được DSO tại trường phê duyệt, quy trình nhanh chóng (thường 1-2 tuần). OPT phải được USCIS phê duyệt, mất 3-5 tháng và yêu cầu nộp phí.
- Về tác động lẫn nhau: Sử dụng Full-time CPT trên 12 tháng sẽ mất quyền OPT. Tuy nhiên, Part-time CPT không ảnh hưởng đến quyền OPT.
- Về tính linh hoạt: CPT bị ràng buộc chặt chẽ với chương trình học, phải được giám sát bởi giáo sư. OPT cho phép sinh viên tự do chọn công ty và vị trí, miễn là liên quan đến chuyên ngành.
NHẬN EBOOK LUẬN TRÚNG TUYỂN ĐẠI HỌC MỸ
Quy trình đăng ký CPT và OPT
Hiểu rõ quy trình đăng ký là bước đầu tiên để tránh sai sót có thể ảnh hưởng đến tình trạng visa. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho cả hai chương trình.
Quy trình đăng kí CPT
Sau khi nhận được thư mời thực tập, bước quan trọng đầu tiên là liên hệ với Cố vấn học tập (Academic Advisor). Họ sẽ là người xác nhận vị trí công việc này có liên quan trực tiếp đến ngành học và đáp ứng yêu cầu của chương trình đào tạo hay không.
Khi đã có sự đồng ý từ cố vấn, sinh viên cần tập hợp các giấy tờ sau để nộp cho Văn phòng Sinh viên Quốc tế (ISO):
-
Đơn đăng ký CPT: Theo mẫu riêng của từng trường.
-
Thư mời làm việc: Phải thể hiện đầy đủ các thông tin: Chức danh, mô tả công việc, thời gian bắt đầu/kết thúc, và số giờ làm việc mỗi tuần.
-
Thư xác nhận từ Cố vấn học tập: Chứng minh tính chuyên môn của kỳ thực tập.
Sau khi ISO xét duyệt hồ sơ, họ sẽ cấp cho sinh viên một mẫu I-20 mới có thông tin xác nhận việc cấp phép CPT ở trang thứ hai.
Một trong những điều quan trọng cần lưu ý, sinh viên tuyệt đối không được phép bắt đầu làm việc khi chưa cầm trên tay bản I-20 mới này và chỉ được làm trong đúng khung thời gian đã ghi trên giấy tờ.
Quy trình xét duyệt tại các trường thường mất thời gian. Tốt nhất, sinh viên nên nộp hồ sơ ít nhất 2-3 tuần trước ngày dự kiến bắt đầu công việc để tránh các rủi ro chậm trễ ngoài ý muốn.
Quy trình đăng ký OPT
OPT phức tạp hơn CPT vì cần sự phê duyệt từ USCIS. Dưới đây là timeline phù hợp:
- 90 ngày trước khi tốt nghiệp: Bắt đầu chuẩn bị hồ sơ. Sinh viên có thể nộp đơn sớm nhất là 90 ngày trước ngày hoàn thành chương trình.
- 60 ngày sau khi tốt nghiệp: Đây là deadline muộn nhất để nộp đơn OPT. Nếu quá hạn, sinh viên sẽ mất quyền đăng ký.
Các bước cụ thể:
Bước 1: Gặp DSO để nhận I-20 mới có khuyến nghị OPT. DSO sẽ cập nhật thông tin vào SEVIS.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ gồm:
- Form I-765 (Application for Employment Authorization)
- Bản sao I-20 có khuyến nghị OPT
- Bản sao tất cả I-20 trước đó
- Bản sao visa F-1 và I-94
- 2 ảnh passport chuẩn Mỹ
- Bản sao bằng tốt nghiệp hoặc transcript
- Phí 410 USD (check hoặc money order)
Bước 3: Gửi hồ sơ đến USCIS qua đường bưu điện. Địa chỉ cụ thể phụ thuộc vào bang sinh viên đang sinh sống.
Bước 4: Chờ USCIS xử lý. Thời gian trung bình là 3-5 tháng. Sinh viên có thể theo dõi tiến độ qua trang web USCIS bằng receipt number.
Bước 5: Nhận EAD card (Employment Authorization Document – Giấy phép lao động EAD) qua đường bưu điện. Đây là thẻ cho phép sinh viên làm việc hợp pháp.
Bước 6: Bắt đầu làm việc từ ngày có hiệu lực trên EAD card.
Lưu ý quan trọng về timeline
Nhiều sinh viên mắc lỗi phổ biến khi tính toán thời gian. Theo USCIS, OPT có thể bắt đầu sớm nhất là ngày hoàn thành chương trình học và muộn nhất là 60 ngày sau đó. Tuy nhiên, sinh viên nên chọn ngày bắt đầu sao cho:
- Không lãng phí thời gian OPT (vì 12 tháng là cố định)
- Có đủ thời gian tìm việc
- Phù hợp với lịch tuyển dụng của công ty
Đọc thêm: Hướng Dẫn Toàn Diện Về Hồ Sơ Du Học Mỹ
Chiến lược tối ưu hóa CPT/OPT cho sinh viên quốc tế
Hiểu quy định chỉ là bước đầu tiên. Để thực sự tận dụng tối đa cơ hội, sinh viên cần có chiến lược dài hạn từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Lập kế hoạch từ năm nhất
Bắt đầu nghĩ về CPT/OPT ngay từ năm nhất đại học. Điều này bao gồm:
- Chọn chuyên ngành có nhu cầu cao và thuộc danh sách STEM (nếu có thể)
- Xây dựng kỹ năng kỹ thuật và soft skills ngay từ sớm
- Tham gia các câu lạc bộ, dự án nghiên cứu để có portfolio ấn tượng
- Networking với alumni đang làm việc tại các công ty mục tiêu
Theo nghiên cứu từ National Association of Colleges and Employers (2024), sinh viên bắt đầu tìm kiếm thực tập từ năm hai có tỷ lệ thành công cao hơn và khẳng định rõ ràng rằng kinh nghiệm thực tập là yếu tố hàng đầu được xem xét khi quyết định giữa hai ứng viên có trình độ tương đương.
Câu hỏi thường gặp về CPT và OPT (FAQ)
CPT có ảnh hưởng đến quyền OPT không?
Part-time CPT không ảnh hưởng đến quyền OPT. Tuy nhiên, nếu bạn tham gia Full-time CPT trong 12 tháng trở lên, bạn sẽ mất hoàn toàn quyền OPT. Quy định này được USCIS áp dụng nghiêm ngặt nhằm tránh lạm dụng chương trình.
Tôi có thể làm việc cho nhiều công ty cùng lúc trong thời gian OPT không?
Có, bạn hoàn toàn có thể làm việc cho nhiều công ty cùng lúc, miễn là tổng số giờ làm việc đảm bảo bạn không bị coi là thất nghiệp. Tuy nhiên, bạn phải báo cáo tất cả các công ty cho DSO trong vòng 10 ngày kể từ khi bắt đầu làm việc.
Nếu tôi bị sa thải trong thời gian OPT thì phải làm gì?
Bạn có 90 ngày để tìm công việc mới (hoặc 150 ngày nếu đang trong STEM OPT Extension). Trong thời gian này, hãy tích cực tìm kiếm việc làm, cân nhắc các công việc freelance hoặc hợp đồng để duy trì tình trạng hợp pháp. Nếu không tìm được việc trong thời hạn, bạn phải rời khỏi Mỹ hoặc chuyển sang loại visa khác.
Tôi có thể du lịch ra ngoài Mỹ trong thời gian OPT không?
Có, nhưng bạn cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu khi quay lại: I-20 có chữ ký của DSO (còn hiệu lực trong 6 tháng), EAD card, visa F-1 còn hạn, và thư xác nhận việc làm từ công ty. Nếu thiếu bất kỳ tài liệu nào, bạn có thể bị từ chối nhập cảnh.
Công ty có phải trả lương tối thiểu cho sinh viên OPT không?
Có. Sinh viên OPT được bảo vệ bởi luật lao động Mỹ như bất kỳ người lao động nào khác. Công ty phải trả ít nhất mức lương tối thiểu của bang và tuân thủ các quy định về giờ làm, overtime. Tuy nhiên, nhiều công ty trả lương sinh viên OPT ngang với nhân viên chính thức vì họ có cùng trình độ và trách nhiệm.
Kết luận
Du học Mỹ không chỉ là học tập mà còn là cơ hội để xây dựng nền tảng nghề nghiệp vững chắc. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chiến lược đúng đắn, CPT và OPT có thể trở thành bàn đạp giúp học sinh chinh phục ước mơ làm việc tại một trong những thị trường lao động hấp dẫn nhất thế giới.
Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ du học Mỹ và muốn hiểu rõ hơn về cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp, đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia tại American Study. Một lộ trình rõ ràng từ đầu sẽ giúp bạn tránh được nhiều sai lầm tốn kém về sau.
Xem thêm:
- Du học Mỹ: Hướng dẫn toàn diện từ A-Z
- Thủ tục xin visa du học Mỹ chi tiết nhất
- Trung tâm tư vấn du học Mỹ uy tín
- Học bổng du học: Cơ hội và chiến lược
- Khóa học viết luận du học Mỹ chuyên sâu
NHẬN NGAY LỘ TRÌNH DU HỌC MỸ 2026
