Kỳ thi SAT ra đời năm 1926, bắt nguồn từ bài kiểm tra IQ của quân đội Mỹ. Sau gần một thế kỷ tranh luận, SAT chuyển sang định dạng điện tử và nhiều trường top đầu đang yêu cầu nộp điểm trở lại.
Kể từ khi ra đời vào năm 1926, kỳ thi SAT đã trở thành một trong những kỳ thi đầu vào đại học quan trọng nhất tại Mỹ. Tuy nhiên, lịch sử của SAT không chỉ gói gọn trong thành công mà còn bao gồm những tranh cãi kéo dài suốt nhiều thập kỷ.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu hơn về lịch sử hình thành của kỳ thi này, những thay đổi gần đây và vai trò của nó với hệ thống giáo dục Mỹ ngày nay:
Lược sử về SAT
Kể từ lần đầu tiên SAT xuất hiện vào năm 1926, những tranh cãi đã bám theo bài thi tuyển sinh vào đại học này. Sau đây là một vài điểm chính về kỳ thi này mà có thể bạn chưa biết:
- SAT có từ năm 1926 và phát triển từ một bài kiểm tra IQ của quân đội.
- Kỳ thi đầu vào đại học này ban đầu tuyên bố kiểm tra trí thông minh bẩm sinh
- Bài kiểm tra được tạo ra để thúc đẩy chế độ nhân tài, nhưng lại mang lợi ích cho học sinh da trắng, có đặc quyền.
- Sau giai đoạn nhiều trường chuyển sang test-optional, một số trường top đầu đã yêu cầu nộp điểm trở lại.
Khởi nguồn của bài thi SAT
Trong thế chiến I, quân đội Mỹ cần một cách để phân loại các tân binh mới và quyết định ai sẽ trở thành sĩ quan, vì vậy họ đã tìm đến Robert Yerkes – một nhà tâm lý học để tìm giải pháp. Yerkes đã phát triển một bài kiểm tra IQ để kiểm tra trí thông minh của các tân binh Quân đội và bài kiểm tra này đã đặt nền móng cho bài thi SAT như ngày hôm nay.
Cách mà SAT được tạo ra
SAT là một bài kiểm tra chuẩn hóa nhằm đánh giá mức độ sẵn sàng của thí sinh đối với đại học – hoặc ít nhất đó là điều mà người sáng lập và những người ủng hộ ban đầu của kỳ thi tuyên bố.
Carl Brigham đã tạo ra bài thi SAT sau khi làm việc với Robert Yerkes về bài kiểm tra IQ của quân đội, được biết đến với tên gọi Army Alpha. Brigham mang theo một định kiến rõ ràng vào việc kiểm tra trí thông minh: Ông tin rằng người da màu bẩm sinh kém thông minh hơn người da trắng.
Brigham quyết định sử dụng bài kiểm tra của Quân đội đã được Yerkes phát triển để tạo ra một kỳ thi đầu vào đại học. Sau kỳ thi SAT đầu tiên vào năm 1926, bài kiểm tra nhanh chóng trở nên phổ biến. Đến năm 1935, Đại học Harvard yêu cầu tất cả ứng viên nộp điểm SAT. Nhiều trường Ivy League sử dụng bài kiểm tra này để cấp học bổng.
Ngoài các trường Ivy, nhiều trường đại học khác chậm áp dụng SAT hơn. Ví dụ, hệ thống Đại học California không yêu cầu điểm SAT cho đến năm 1960. (Từ năm 2021, hệ thống Đại học California không còn xem xét điểm SAT hoặc ACT khi đưa ra quyết định tuyển sinh.)
Đăng Ký Thi Thử SAT Miễn Phí
Bằng việc gửi thông tin, bạn đồng ý với Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận liên hệ tư vấn từ American Study.
Sự thật về SAT
Những người ủng hộ SAT từ sớm đã lập luận rằng kỳ thi tuyển sinh này giúp nền giáo dục đại học trở nên công bằng hơn. Các cán bộ tuyển sinh tại những trường danh giá như Harvard tin rằng bài kiểm tra này sẽ giúp xác định những ứng viên tài năng từ các trường trung học có chất lượng học thuật kém hơn, đồng thời tạo điều kiện cho họ tiếp cận giáo dục đại học nhanh chóng hơn.
“Khi những bài kiểm tra này được phát triển ban đầu, mọi người thực sự tin rằng nếu làm đúng, chúng có thể đo lường tiềm năng sinh học tiềm ẩn,” Christopher Jencks, giáo sư chính sách xã hội tại Harvard, giải thích trong một cuộc phỏng vấn với PBS Frontline năm 1999. “Và họ thường gọi đó là năng khiếu, đôi khi là gen, đôi khi là trí thông minh.”
Đối với nhiều người thời bấy giờ, SAT là một cách để “chứng minh” sự vượt trội về trí tuệ của học sinh da trắng, giàu có, củng cố những định kiến phân biệt đã tồn tại từ trước và biện minh cho chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và giai cấp trong thể chế giáo dục.
Những người chỉ trích khẳng định rằng SAT không hề đo lường trí thông minh bẩm sinh. Ngay cả Brigham, người tạo ra SAT, sau này cũng hối tiếc về những tuyên bố đầy tham vọng mà ông đã đưa ra về kỳ thi này. Năm 1930, Brigham thừa nhận rằng SAT thực chất đánh giá một tập hợp các yếu tố, bao gồm giáo dục, nền tảng gia đình, mức độ quen thuộc với tiếng Anh và nhiều yếu tố khác, cả liên quan lẫn không liên quan.
Tương tự, Henry Chauncey, một trong những người ủng hộ SAT tại Harvard, cũng thừa nhận trong cuộc phỏng vấn với Frontline năm 1999: “Quan điểm của tôi luôn là các bài kiểm tra rất hữu ích, nhưng chúng không phải là tất cả. Bạn phải xem xét các hồ sơ khác khi đưa ra quyết định tuyển sinh. Vì vậy, tôi cảm thấy không hài lòng với cách mà một số trường đại học hoặc tổ chức đã sử dụng bài kiểm tra này.”
SAT chưa bao giờ đo lường trí thông minh bẩm sinh. Bằng cách học tập và luyện tập, học sinh có thể nâng cao điểm số của mình. Và khi SAT ngày càng trở nên phổ biến, học sinh thuộc tầng lớp thượng lưu đã tham gia các khóa luyện thi để cải thiện điểm số, từ đó càng mở rộng khoảng cách giữa những học sinh có đặc quyền và những người còn lại.
SAT và sự thiên vị trong đánh giá
Ngay từ đầu, SAT đã tuyên bố là một bài kiểm tra đánh giá theo chế độ nhân tài. Và cũng ngay từ đầu, học sinh da màu, học sinh có thu nhập thấp, người nhập cư và các nhóm bị loại trừ trong lịch sử đều có điểm số thấp hơn trong kỳ thi này.
Những người như Brigham đã kết luận từ kết quả bài thi rằng học sinh da đen và Latin bẩm sinh kém thông minh hơn. Nhưng thực tế, SAT được thiết kế và điều chỉnh sao cho học sinh da trắng đạt điểm cao hơn.
Ví dụ, trong nhiều năm, SAT có một câu hỏi về phép so sánh, yêu cầu thí sinh xác định mối quan hệ đúng giữa “oarsman: regatta” (người chèo thuyền: cuộc đua thuyền) với “runner: marathon” (người chạy: cuộc đua marathon). Học sinh da trắng trả lời đúng với tỷ lệ cao hơn so với học sinh da màu – không phải vì kiến thức bẩm sinh, mà vì họ có nhiều khả năng biết đến từ “regatta” (cuộc đua thuyền buồm) hơn.
“Chúng ta vẫn nghĩ rằng có gì đó sai với học sinh thay vì nhận ra có gì đó sai với bài kiểm tra,” nhà sử học Ibram X. Kendi giải thích với Hiệp hội Giáo dục Quốc gia Mỹ vào năm 2021. “Các bài kiểm tra chuẩn hóa đã trở thành vũ khí phân biệt chủng tộc hiệu quả nhất từng được tạo ra để hạ thấp trí tuệ của người da đen và da nâu một cách khách quan, đồng thời hợp pháp hóa việc loại họ khỏi những ngôi trường danh giá.”
Mặc dù SAT từ lâu tuyên bố là một bài kiểm tra khách quan và mang tính nhân tài, nhưng nó vẫn mang theo một di sản của sự thiên vị. Hơn nữa, học sinh giàu có có thể nâng cao điểm số nhờ vào các khóa luyện thi đắt đỏ.
Nhằm giải quyết sự bất bình đẳng giữa các thí sinh, College Board đã cố gắng triển khai chỉ số nghịch cảnh (adversity index) vào năm 2019. Chỉ số này – một con số duy nhất từ 1 đến 100 – được thiết kế để phản ánh môi trường kinh tế – xã hội của một học sinh và xuất hiện bên cạnh điểm SAT của họ.
Tuy nhiên, những chỉ trích gay gắt về việc chỉ số này quá đơn giản hóa vấn đề đã khiến College Board nhanh chóng từ bỏ kế hoạch này.
SAT ngày nay: định dạng điện tử và thang điểm
SAT hiện nay là bài thi điện tử, thích ứng theo từng module, thang điểm 400-1600. College Board đã chuyển toàn bộ học sinh Mỹ sang SAT điện tử từ tháng 3/2024 (theo TutorDoctor, 2026, đọc ngày 21/10/2026). Thí sinh có thể dùng thiết bị cá nhân, thiết bị của trường hoặc thiết bị do College Board cung cấp.
Phần Reading & Writing gồm 2 module, mỗi module 27 câu trong 32 phút. Phần Math gồm 2 module, mỗi module 22 câu trong 35 phút. Tổng cộng 98 câu, 2 giờ 14 phút, chưa tính 10 phút nghỉ (theo Test Ninjas, trích College Board, đọc ngày 21/10/2026). Mỗi phần có thang 200-800 điểm (theo Wikipedia, đọc ngày 21/10/2026).
Điểm đáng chú ý là kết quả Module 1 quyết định độ khó của Module 2 (theo TutorDoctor, 2026, đọc ngày 21/10/2026). Vì vậy, học sinh có lẽ nên giữ độ chính xác ngay từ module đầu tiên. Để hiểu kỹ hơn, bạn có thể xem những lưu ý về cấu trúc bài thi Digital SAT và cách tính điểm SAT Digital.
| Phần thi | Số module | Số câu mỗi module | Thời gian mỗi module |
|---|---|---|---|
| Reading & Writing | 2 | 27 | 32 phút |
| Math | 2 | 22 | 35 phút |
Nguồn: Test Ninjas, trích College Board, đọc ngày 21/10/2026. Tổng 98 câu, 2 giờ 14 phút, chưa tính 10 phút nghỉ.
Đăng Ký Thi Thử SAT Miễn Phí
Bằng việc gửi thông tin, bạn đồng ý với Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận liên hệ tư vấn từ American Study.
Tương lai của kỳ thi SAT
Xuyên suốt lịch sử, SAT đã nhiều lần thay đổi định dạng và câu hỏi với mục tiêu loại bỏ thiên vị. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều trường đại học không còn tin rằng SAT nên đóng vai trò quan trọng trong quy trình tuyển sinh.
Năm 2021, hệ thống Đại học California (University of California – UC) đã chấm dứt 60 năm sử dụng SAT trong xét tuyển. Nhiều trường đại học khác đã nối gót UC, chuyển sang chính sách tùy chọn điểm thi (test-optional). Hiện tại, gần 80% các trường đại học hệ bốn năm không yêu cầu SAT hoặc ACT, chủ yếu do tác động của đại dịch COVID-19.
Khi các trường đại học dần loại bỏ SAT, số lượng học sinh nộp điểm thi cũng giảm đáng kể. Năm 2021, chỉ 51% ứng viên sử dụng Common App nộp điểm SAT, giảm mạnh so với mức 78% vào năm 2019.
Trước những thay đổi này, College Board đã cải cách kỳ thi và chuyển hoàn toàn sang định dạng kỹ thuật số như đã nêu ở trên.
SAT ra đời vào thời kỳ hệ thống tuyển sinh đại học mở rộng, khi con đường từ trường dự bị đến Ivy League bắt đầu thay đổi. Nhưng giai đoạn suy giảm của SAT cho thấy những hạn chế của các bài kiểm tra chuẩn hóa.
Các trường quay lại yêu cầu điểm SAT/ACT
Xu hướng gần đây dường như đang đảo chiều ở một số trường top đầu. Harvard công bố tháng 4/2024 sẽ yêu cầu điểm thi cho khóa nhập học 2025, còn Dartmouth công bố từ tháng 2/2024 (theo Oriel Admissions và IvyStrides, đọc ngày 21/10/2026). Columbia thông báo tháng 6/2026 sẽ yêu cầu điểm từ chu kỳ 2027-28, nên chu kỳ hiện tại là năm cuối cùng Columbia còn test-optional (nguồn thứ cấp, đọc ngày 21/10/2026).
Notre Dame sẽ yêu cầu SAT hoặc ACT từ khóa nộp hồ sơ nhập học mùa thu 2028. Các hệ thống đại học công lập ở Florida, Georgia và Tennessee cũng yêu cầu điểm (theo The College Investor và Crimson Education, đọc ngày 21/10/2026). Với Princeton và Yale, các nguồn hiện chưa thống nhất, nên bạn hãy kiểm tra trang tuyển sinh chính thức của từng trường trước khi quyết định.
| Nhóm chính sách | Số trường |
|---|---|
| Yêu cầu SAT/ACT | 18 |
| Test-optional | 74 |
| Test-blind (hệ thống UC) | 6 |
| Test-flexible | 2 |
Nguồn: Dewey Smart (nguồn thứ cấp), đọc ngày 21/10/2026. Trong top 50, có 15 trường yêu cầu điểm.
Để hiểu rõ khác biệt giữa các nhóm này, bạn có thể đọc bài test-optional, test-blind, test-flexible có nên bỏ qua SAT/ACT. Nếu muốn biết mức điểm cụ thể, hãy xem điểm SAT tối thiểu của các trường đại học top đầu Mỹ.
Giới Hạn 50 Suất Tư Vấn 1-1 Cùng Chuyên Gia
Bằng việc gửi thông tin, bạn đồng ý với Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận liên hệ tư vấn từ American Study.
Số liệu thí sinh và điểm SAT khóa 2026
Số thí sinh SAT khóa 2026 là 1.954.833 em, giảm 2,5% so với khóa 2025 và là lần giảm đầu tiên kể từ khóa 2021 (theo College Board, số chính xác từ satmock.org, đọc ngày 21/10/2026). Điểm trung bình đạt 1045/1600, tăng 16 điểm so với khóa 2025 và là năm tăng thứ hai liên tiếp (theo College Board và The College Investor, đọc ngày 21/10/2026).
Có 42% thí sinh đạt cả hai chuẩn sẵn sàng đại học, gần mức 45% của khóa 2019 (theo College Board, đọc ngày 21/10/2026). Về phân bố, trung vị là 1030, phân vị 75 là 1220 và 9% thí sinh đạt từ 1400 trở lên (theo satmock.org, nguồn thứ cấp, đọc ngày 21/10/2026). Do nhóm thí sinh mỗi năm thay đổi, bạn nên đọc các so sánh theo năm một cách thận trọng.
| Chỉ số | Khóa 2026 |
|---|---|
| Số thí sinh | 1.954.833 (giảm 2,5% so với khóa 2025) |
| Điểm trung bình | 1045/1600 (tăng 16 điểm) |
| Đạt cả hai chuẩn sẵn sàng đại học | 42% |
| Trung vị / phân vị 75 | 1030 / 1220 |
| Đạt từ 1400 trở lên | 9% |
Nguồn: College Board, The College Investor, satmock.org (nguồn thứ cấp), đọc ngày 21/10/2026.
Trong năm học 2025-26, SAT Suite tiếp cận hơn 6 triệu học sinh, trong đó hơn 4 triệu em thi các bài PSAT (theo College Board, 2026, đọc ngày 21/10/2026). Báo cáo SAT Suite 2026 cũng gắn với dịp SAT tròn 100 năm kể từ năm 1926.
Lịch thi và lệ phí SAT năm 2026-27
Năm thi 2026-27 có 8 ngày thi cuối tuần: 22/8, 12/9, 3/10, 7/11, 5/12/2026 và 6/3, 1/5, 5/6/2027 (nguồn thứ cấp, nhiều trang cùng khớp, đọc ngày 21/10/2026). Với kỳ thi 7/11/2026, hạn đăng ký thường là 23/10 và hạn đăng ký muộn hoặc đổi là 27/10, điểm trả ngày 20/11/2026. Kỳ thi 5/12/2026 đóng đăng ký ngày 20/11, đăng ký muộn đến 24/11, điểm trả ngày 18/12/2026 (nguồn thứ cấp, đọc ngày 21/10/2026).
Lệ phí đăng ký SAT là $68, thí sinh thi ngoài nước Mỹ trả thêm phí quốc tế $43, tổng cộng $111 (theo College Board, đọc ngày 21/10/2026). Các khoản phụ như đăng ký muộn hay đổi trung tâm có thể thay đổi, nên bạn hãy đối chiếu lại trên website College Board trước khi thanh toán.
| Khoản phí | Mức phí |
|---|---|
| Lệ phí đăng ký SAT | $68 |
| Phí quốc tế (thi ngoài nước Mỹ) | $43 |
| Tổng cộng | $111 |
Nguồn: College Board, đọc ngày 21/10/2026.
Nếu cần thiết bị hoặc hỗ trợ đặc biệt, bạn nên chủ động sớm: yêu cầu mượn thiết bị phải gửi ít nhất 30 ngày trước ngày thi, còn hồ sơ accommodations có thể mất tới 7 tuần để duyệt (nguồn thứ cấp, trích College Board, đọc ngày 21/10/2026). Bạn có thể theo dõi lịch thi SAT cập nhật liên tục và xem hướng dẫn đăng ký thi SAT.
Tải Ngay Tài Liệu Giới Hạn
Bằng việc gửi thông tin, bạn đồng ý với Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận liên hệ tư vấn từ American Study.
Kết luận
Dù là kỳ thi có lịch sử hình thành gây tranh cãi, hiện nay SAT vẫn là bài thi chuẩn hoá có giá trị trong hồ sơ đối với những ai muốn theo đuổi con đường học vấn tại Mỹ. Nhiều trường top đầu đang yêu cầu điểm SAT hoặc ACT trở lại, bên cạnh các yếu tố khác như GPA, IELTS, hoạt động ngoại khoá và bài luận. Mỗi học sinh có mục tiêu trường khác nhau, nên chúng tôi khuyến khích bạn xây dựng kế hoạch thi SAT phù hợp ngay từ sớm.
Nếu bạn cần lộ trình luyện thi cá nhân hóa, hãy tham khảo khóa học SAT của chúng tôi.
Câu hỏi thường gặp về kỳ thi SAT
Kỳ thi SAT ra đời năm nào?
Kỳ thi SAT ra đời năm 1926 và phát triển từ bài kiểm tra IQ của quân đội Mỹ do Robert Yerkes xây dựng. Carl Brigham là người chuyển bài kiểm tra này thành kỳ thi đầu vào đại học. Năm 2026 đánh dấu mốc 100 năm kể từ lần đầu SAT xuất hiện.
Kỳ thi SAT hiện nay có định dạng như thế nào?
SAT hiện là bài thi điện tử gồm 98 câu, kéo dài 2 giờ 14 phút chưa tính 10 phút nghỉ. Phần Reading & Writing và phần Math đều có 2 module. Bài thi thích ứng theo module, nghĩa là kết quả Module 1 quyết định độ khó của Module 2.
Thang điểm SAT là bao nhiêu?
Mỗi phần thi có thang điểm 200-800, nên tổng điểm SAT dao động từ 400 đến 1600. Điểm trung bình của khóa 2026 là 1045/1600 theo báo cáo của College Board. Mức điểm mục tiêu của bạn nên dựa trên yêu cầu của từng trường bạn nhắm tới.
Lệ phí thi SAT cho thí sinh Việt Nam là bao nhiêu?
Theo College Board, lệ phí đăng ký SAT năm thi 2026-27 là $68. Thí sinh thi ngoài nước Mỹ trả thêm phí quốc tế $43, tổng cộng $111. Các khoản phụ như đăng ký muộn hoặc đổi trung tâm có thể phát sinh, nên bạn hãy kiểm tra trực tiếp trên website College Board.
Năm 2026-27 có những ngày thi SAT nào?
Năm thi 2026-27 có 8 ngày thi cuối tuần: 22/8, 12/9, 3/10, 7/11, 5/12/2026 và 6/3, 1/5, 5/6/2027. Bạn nên đăng ký sớm để có trung tâm thi thuận tiện. Hạn đăng ký có thể thay đổi, vì vậy hãy xác nhận lại trên website College Board.
Các trường đại học Mỹ hiện có còn yêu cầu SAT không?
Chính sách khác nhau theo từng trường. Trong top 100 trường chu kỳ 2026-27, có 18 trường yêu cầu SAT/ACT, 74 trường test-optional, 6 trường test-blind và 2 trường test-flexible. Bạn nên kiểm tra trang tuyển sinh chính thức của từng trường trong danh sách nguyện vọng.
Những trường nào đã quay lại yêu cầu điểm SAT?
Harvard công bố tháng 4/2024 yêu cầu điểm cho khóa nhập học 2025, Dartmouth công bố từ tháng 2/2024. Columbia thông báo tháng 6/2026 sẽ yêu cầu điểm từ chu kỳ 2027-28. Notre Dame yêu cầu điểm từ khóa nộp hồ sơ mùa thu 2028.
SAT có đo lường trí thông minh bẩm sinh không?
Không. Ngay cả Carl Brigham, người tạo ra SAT, về sau cũng thừa nhận bài thi phản ánh nhiều yếu tố như giáo dục, nền tảng gia đình và mức độ quen thuộc với tiếng Anh. Tin tốt là học sinh có thể cải thiện điểm số bằng việc học tập và luyện tập đúng phương pháp.
Học sinh Việt Nam nên bắt đầu ôn thi SAT từ khi nào?
Trong đa số trường hợp, bạn nên bắt đầu ôn từ 6 đến 12 tháng trước ngày thi mục tiêu để có thời gian làm bài thi thử và cải thiện điểm yếu. Lộ trình cụ thể phụ thuộc vào điểm đầu vào và trường bạn nhắm tới. Chúng tôi có thể giúp bạn đánh giá trình độ miễn phí.
Đăng Ký Thi Thử SAT Miễn Phí
Bằng việc gửi thông tin, bạn đồng ý với Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận liên hệ tư vấn từ American Study.
Xem thêm: